I programrekka til «Med to til ords» ser vi etter forfattarar som kastar lys over eit tema frå ulike perspektiv. Programarbeidet legg til grunn ei brei forståing av omgrepet «litteratur» – som ulike sjangrar og tekstar i samfunnet. Første helga i juni møtest Hallgeir Opedal og Siri Helle til samtale, lesing og refleksjonar under tittelen: Kunsten å komme heim.

Hallgeir Opedal er mellom våre mest omtykte portrett-journalistar, sist gjennom ei rekkje forfattar-portrett som podcast og seinare som antologi i serien «Bokpod». I fjor gav han ut boka «Heim – ei vandringshistorie» der han skildra turen frå Oslo heim til Odda, staden han kjem i frå. Turen gjekk til fots gjennom Telemark over Haukeli, der Opedal reflekterer over å høyre til, identitet og rotfeste, samt korleis landskap og samfunn er i endring langs ruta.

Forfattaren lagar seg eit sett med reglar for turen, mellom anna at han skal snakke med alle han møter, og ikkje vere redd for omvegar. Dei fører også heim. På vegen vestover filosoferer han over fenomenet heim. Kva er det eigentleg? Ein stad? Ei kjensle? Er det berre glør av nostalgi? Opedal går ikkje berre tilbake der han kom frå, men også til fortida og røtene. Kvifor blei akkurat Odda heimen hans? Og er eigentleg Odda framleis heim? Undervegs møter han folk – og ikkje minst seg sjølv – og skildrar møta med humor, varme og sjølvironi.

Bla i boka her:

Heim: ei vandrehistorie

Siri Helle er aktuell med boka «Med berre nevane» der ho til liks med Opedal skildrar reisa heim, men med handverket og kulturarven som motiv. Helle fortel om gleda med å lære seg eit handverk, setje i stand og ta i bruk gamalt verktøy, lære seg å bruke hendene, ikkje berre til å skrive men også til å bygge og bu:

Det er ei historie om å bygge eit lite, men heilt nødvendig hus på eiga hand og kjenne ei intens meistringsglede over å gjere ting sjølv. Siri Helle arva ei hytte på 25 kvadratmeter, utan straum og utan innlagt vatn, og utan utedo. Utedoen bestemte ho seg for å lage sjølv, litt som ein protest, men mest for å finne ut om ho kunne.

Siri Helle var skuleflink, men sprang kring skulebygningane i friminutta på barneskulen for å verte kvitt uroa i kroppen. Sjølvsagt skulle slike som henne vidare på universitetet, men først då Siri Helle utdanna seg til agronom, fann ho seg sjølv; blant sta geiter, høygaflar og famlande motorsaging fann ho meistring og ro.

Vi menneske har alltid brukt hendene våre til å skape verda rundt oss. Heilt fram til no. I dag har vi gått frå å vera praktikarar til teoretikarar, frå å vere produsentar til konsumentar. Kva skjer med oss når vi ikkje lenger brukar hendene? Kva skjer med samfunnet?

Bla i boka her:

Med berre nevane: eit forsvar for praktisk arbeid

Høyr Siri Helle fortelje om arbeidet med boka her:

https://apple.co/3bs7Wmx

Lærar, musikar og birøktar Eivind Ødegård er tidlegare leiar i Den norske bokbyen. Han leier samtalen med forfattarane der dei reflekterer over heimstaden som positivt ankerpunkt eller negativt lodd – å høyre til eller sitje fast, å ville eller måtte – dilemma som mange i distrikta kjenner på i dagleglivet og arbeidet med å skape eit godt tilvere for seg og sine i mindre grender og bygdelag.

Samtalane finn stad på boknatta i Den norske bokbyen i Fjærland laurdag 6 juni kl 17 og på Sunnfjord museum i Movika søndag 7 juni kl 15.

Programrekka «Med berre nevane» er støtta av Fritt ord.

 

Kva skjer med historia når kvinnene får fortelje? Møt Håvard Rem i samtale med Bodil Kvamme i forkant av teaterframsyninga «Maria, Jesu mor».

To tusen år og meir skil oss frå kvinnene i evangelia. Frå scena ser dei rett på oss, her og no i same rom. Dei ber fram si historie på ein måte som gjer at vi ikkje kan sjå bort. Om avstanden er stor i tid, er han desto mindre i liv og lagnad. Vi strevar med det same, framleis. Lengtar og håpar, på same måten.

Gjennom Håvard Rem sine monologar har publikum fått oppleve, ikkje berre ein, men to gonger, korleis dei kan stige ut av omkveda i bibelen. Når Teater Vestland no gjer klart for den tredje og siste forteljinga i triologien om kvinnene kring Jesus, er det hendingane i påska som er ramma for historia. Maria får endeleg ordet. Vi møter ei mor i sorg:

– Eg har sett son min døy. Eg stod der, på lang avstand, til dei kom og tok han ned. Eg trur det var han.

Kor vondt det må ha vore for Maria, kan vi ikkje verje oss mot å forstå, når ho vender seg mot oss. Like fullt er det ei stolt mor vi møter, ei mor som har sett tusenvis hylle son sin på veg inn til Jerusalem. Så er ho også usikker og tvilande. Den fine, gode guten hennar, kven var han? Det er så mykje ho ikkje forstår.

I forkant av framsyningane i Førde, Vevring og Viksdalen inviterer Teater Vestland og Rom for ord til eit møte med forfattaren Håvard Rem. I samtale med regissør Bodil Kvamme vil han fortelje nærare om arbeidet med å finne nye vinklingar og perspektiv på bibelhistoria.

-Har Håvard Rem hatt ei ynskje om å utfylle evangelia om Jesus ved å gje ordet til kvinnene? Korleis har dei inspirert han som litterære karakterar? Kvifor er forteljingane deira framleis gyldige, kva har dei å seie til oss i dag? Dette er noko av det eg vil spørje forfattaren om, seier teatersjef Bodil Kvamme og held fram: – Kva med geografien og det politiske spelet, kvifor held konfliktlinene seg så sterke? Eg er også nyfiken på det reint språklege. Mange ord og vendingar kan ha fleire tydingar, tru om vi kan ha misforstått noko av det som vart sagt kring krossfestinga? Eg har hatt stort utbyte av å drøfte desse spørsmåla med Håvard, og er glad for at vi i samarbeid med Rom for ord kan legge til rette for at han får dele refleksjonane sine med publikum, avsluttar regissøren for framsyninga Maria, Jesu mor.

Forfattarmøta i Førde, Vevring og Viksdalen er ein del av eit program-samarbeid mellom Teater Vestland og Rom for ord. Intensjonen er å gje eit utvida litterært kultur og debatt-tilbod i distrikta knytt til tema i teater-repertoaret. Arrangementa vert gjennomførte i samarbeid med lokale arrangørar på turnéruta. Denne gongen er både bibliotek, sokneråd, helselag og grendelag med som vertskap lokalt. Programmet er støtta av Fritt ord.

TID – STAD:

Førde 13. mars
kl 17.15
Bibliotekscena, Førdehuset
Fri inngang

Vevring 14.mars
kl 16.30
Steinhuset på Myra
Kaffi og nonsmat
Fri inngang
I samarbeid med Vevring helselag og Naustdal sokneråd.

Viksdalen søndag 15. mars kl 16.30
Viksdalen bibliotek, bygdetunet
Kaffimat

Fri inngang

 

 

Dei einaste fargane på scena er hudfargar. Elles er alt i svart og kvitt. Men ingenting er berre svart eller berre kvitt. Alt er nyansert, komplekst og samansett. Også det svarte og kvite. Eg vil at folk skal sjå desse nyansane, omfamne det komplekse og tenkje over korleis bildet vårt av verda og dei andre vert bygt opp og sett saman.

 

Eg møter regissør Frode Gjerløw og skodespelar Kadir Talabani før premieren på ”Invasjon” på Sogn og Fjordane teater. Stykket var den svenske forfattaren Jonas Hassan Khmeri sin debut som dramatikar. Khemiri er oppteken av korleis språket styrer verda, ikkje berre i dette skodespelet, men i heile forfattarskapen sin. Rom for ord vil i samarbeid med teatret sjå etter korleis vi kan utvide det litterære kulturtilbodet i tilknyting til repertoaret på scena

Les mer

Dette foredraget er ikke ment som en klagesang. Det er ikke et angrep, ikke et rop om sympati. Det er først og fremst ment som en takk til de som ga meg troa på at et mobbeoffer, en skoletaper og en drop-out kunne skrive litteratur.

Du møter Jan Kristoffer Dale, vinnaren av Tarjei Vesaas debutantpris 2016 på Litterær salong på Larris scene torsdag 16 november. Han fekk utmerkinga for novellesamlinga “Arbeidsnever”. Les om hans veg inn i bøkene og skrivinga i foredraget han heldt då han mottok prisen her:  Les mer

I bygdene kring Nynorskbyen utviklar Jølster bibliotek formidlingsforma “Litteratur i grendehuset”. I dei tradisjonsrike husa for samkome i grendene finn vi scener for formidling av moderne litteratur. Forfattarane som kjem til bygdene våre vert inspirerte av møta med kulturarven og landskapa her.

Les mer